Politiek van Maleisië De voormalige koning, Tuanku Syed Sirajuddin Syed Putra Jamalullail
Maleisië is een constitutionele monarchie, die door een koning (Yang di-Pertuan
Agong)wordt
geleid. De koning wordt gekozen uit één van de negen sultans in West-Maleisië
voor een termijn van 5 jaar. De koning ook is de leider van het Islamitische
geloof in Maleisië.
De sultanaten zijn:
Johor, Selangor, Perak, Pahang, Kelantan, Terengganu, Kedah, Perlis en Negeri
Sembilan.
De uitvoerende macht
wordt in het kabinet bekleed, dat door de eerste minister wordt geleid.
De Maleisiësche grondwet bepaalt, dat de eerste minister een lid van het Lager
Huis van het parlement moet zijn en een regering moet leiden die een
meerderheid in het parlement heeft.
Het kabinet wordt gekozen uit leden van beide huizen van het parlement en is
verantwoordelijk aan dat lichaam.
Het parlement bestaat
uit de Senaat (Dewan Negara) en het Huis van Vertegenwoordigers (Dewan Rakyat).
Alle 69 leden van de Senaat worden gekozen voor een termijn van 6 jaar; 26
worden afgevaardigd door de 13 staten, en 43 worden benoemd door de koning.
De Vertegenwoordigers van het Huis (Dewan Rakyat) worden gekozen volgens een
districtenstelsel door kiezers, die de leeftijd van 21 jaar hebben bereikt.
De 193 leden van het Huis van Vertegenwoordigers worden gekozen voor een
maximum termijn van 5 jaar.
De wetgevende macht is verdeeld tussen federale- en staatswetgevende machten.
Op Federaal niveau heb je het kabinet, geleid door de Mentri Perdana (Eerste
Minister) en dat verantwoording aflegt aan de Dewan Rakyat & Dewan Negara. Op
Staats niveau heb je weer aparte kabinetten, geleid door een Mentri Besar
(Hoofd Minister) die verantwoording moet afleggen aan de Dewan Negri (Staats
Parlement) dat ook eens in de 5 jaar herkozen wordt, in West Maleisië vaak
tegelijk met de Federale verkiezingen)
Het
Maleise rechtssysteem is gebaseerd op Engels recht. De Federale
beslissingen van het Hof kunnen aangevochten worden bij de Hoge Raad. Het
heeft beslissingsrecht in constitutionele kwesties en in geschillen tussen
staten of tussen de federale overheid en een staat.
West- Maleisië en Oost- Maleisië (Sabah en Sarawak) hebben ieder een Hoog
Gerechtshof.
Voor bepaalde aangelegenheden zoals familie zaken geldt traditionele of
islamitische wetgeving. Voor geschillen onder de RM 50 geldt vaak ook
dorpsrecht dat wordt gedaan door het dorpshoofd.
De federale overheid
heeft gezag over buitenlandse zaken, defensie, interne veiligheid,
justitie, federaal burgerschap, financiën, handel, de industrie,
mededelingen, vervoer, en andere kwesties.
Politieke voorwaarden
De overheersende politieke partij van Maleisië, de Verenigde Nationale
Organisatie Maleisië (UMNO), heeft sinds de onafhankelijkheid in 1957 de
macht in coalitie met andere partijen. Ze hebben al sinds de eerste
verkiezingen in 1948 de macht.
In 1973, werd het verbond van die partijen vervangen door een bredere
coalitie: de Barisan Nasional. Deze bestaat uit zo'n 14 partijen. Tegenwoordig
heeft de verbond van de Barisan Nasional drie prominente partijen: de UMNO,
MCA (Maleisiësche Chinese Vereniging) en MIC (Maleis Indisch Congres).
Begin
september 1998, ontsloeg de premier Mahathir bin Mohamad de vice-premier
Anwar Ibraham. Hij beschuldigde Anwar van immoreel en corrupt gedrag.
Anwar verkondigde, dat aan zijn ontslag politieke geschillen ten grondslag
lagen. Dit leidde tot een reeks demonstraties, waarin men pleitte voor
politieke hervormingen.
Later in september, werd Anwar gearresteerd, in gevangenis mishandeld, en
werd beschuldigd van corrupte zaken, d.w.z., misleiding van justitie en
sodomie.
In april 1999, werd hij veroordeeld voor vier corruptiezaken en
veroordeelde tot 6 jaar gevangenisstraf. In augustus 2000, werd Anwar
veroordeeld wegens sodomie en veroordeeld tot nog eens 9 jaar.
Beide veroordelingen werden door binnenlandse en internationale waarnemers
als "oneerlijk" bestempeld.
Anwar is nu vrij. Hij heeft de 6 jaar
voor corruptie uitgezeten en is nu bij het allerhoogste gerechtshof toch
vrijgesproken van sodomie. Vraag is of hij nu ook vrijgesproken wordt van
corruptie.
Anwar heeft zich inmiddels in München laten opereren aan zijn rug door een
Nederlandse arts. Zijn rugklachten
stammen van toen hij in de gevangenis mishandeld werd door de ISA.
Hij mag zich niet met
politiek bezig houden, daarom zet hij zich nu in voor een betere,
vredelievende uistraling van de Islam. Dat vond hij wel nodig, na de aanslagen
in New York, Madrid, Bali en Jakarta. Hij reist door Azië en Europa om het
vredelievende karakter van de Islam duidelijk te maken.
De huidige Eerste
Minister is Dato ' Seri Abdullah Ahmad Badawi' (die als ' Pak Lah ' bekend
staat). Hij werd benoemd, nadat Dr. Mahathir's (nu Tun Dr. Mahathir) op 31
van oktober 2003 met pensioen ging.
Badawi wordt gezien, als een minzame man van compromissen, in tegenstelling tot Tun Dr. Mahathir, die meer direct was en het conflict zocht. Hij heeft
beloofd om het beleid van Dr. Mahathir voort te zetten, wat gericht was op
economische groei. Hij wil minder confronterend zijn in zijn buitenlandse
politiek, terwijl Tun Dr. Mahathir regelmatig Westerse landen, de V.S. en
Australië in het bijzonder heeft beledigd.
Malaya (wat nu West-Maleisië is) werd zelfstandig op 31 augustus 1957.
De Federatie Maleisië (West-Maleisië, Sabah, Sarawak, en Singapore) werd
gesticht op 9 juli 1963 (Singapore verliet de federatie op 9 Augustus 1965).
In naam (niet in het echt) geleid door de koning en het Parlement, dat uit
twee Kamers bestaat: een niet-gekozen, maar benoemd Hoger Huis en een gekozen
Lager Huis.
De Westmaleise staten hebben een erfelijke heerser, behalve in Malakka,
Penang, Sabah, en Sarawak, waar de gouverneurs door de Maleise overheid worden
benoemd voor 4 jaar.
De bevoegdheden van Staat worden beperkt door de federale grondwet. Zo
behouden Sabah en Sarawak bepaalde wettelijke voorrechten (bijv. het recht hun
eigen immigratiecontroles te handhaven).
