Bario is de officieuze hoofdstad van de Kelabit Highlands. Bario
ligt geïsoleerd en is verbonden met buitenwereld door het vliegtuig. Dit is de
enige mogelijkheid om er te komen. Ondanks dat Bario ver van alles verwijderd
ligt, heeft het toch een goede infrastructuur: er is een luchthaven,
internetverbindingen, scholen, kerken, ziekenhuis, politiepost en winkels. De schilderachtige vlakte, waarop Bario ligt, bevindt zich op zo'n 1000 - 1100 meter hoogte. Alle wegen
op deze vlakte
leiden naar Bario.
Op deze hoogvlakte wonen de Kelabit. Het is één van de kleinste etnische
groepen in Sarawak. Men schat de groep op 5000 mensen, waarvan er nog
ongeveer 1200 op de hooglanden leven. De rest is naar de steden
getrokken op zoek naar een moderner leven.
De Kelabit waren van oorsprong koppensnellers, maar in de 40-er
jaren van de vorige eeuw, werden ze bekeerd tot het Christendom door Guru Paul (Nimang Tepun). In 1946 werd de eerste school geopend.
De belangrijkste bron van inkomsten is de landbouw. Er wordt veel rijst
verbouwd, maar daarnaast ook citrusvruchten. Bekend is ook de zoete,
sappige ananas.
De Kelabit spreken hun eigen taal, maar velen hebben
Engels en Maleis geleerd.
De Twin Otter op de hoogvlakte
Mijn verblijf in de koelere Kelabit Highlands, om
precies te zijn in Bario, was een hoogtepunt tijdens mijn reis door
Sarawak. Gelegen in het noorden van Sarawak en grenzend aan
Indonesisch Borneo (Kalaimantan) is het uitsluitend vanuit het
luchtruim te bereiken met een klein 18 pers. vliegtuigje, een Twin
Otter van MAS. Momenteel zijn er elke dag twee vluchten en niet
alleen toeristen worden aangevoerd, ook alle levensmiddelen,
brandstof, onderdelen voor wagens, bouwmaterialen enz. wordt op deze
manier verkregen.
Bario is gelegen in een schitterend groene vallei,
omringd door heuvels en regenwoud. Het gebied wordt omringd
door beboste bergpieken, die reiken tot zo'n hoogte van 2400 meter. Hier
bevindt zich dan ook de hoogste berg van Sarawak: Mount Murud (2423
meter hoog). Het is, in hoogte, de vierde berg van Maleisië.
Er heerst een aangename koele
temperatuur overdag van rond de 24°C, 's nachts koelt het af tot
zo'n 14°C. Hierdoor is het bijzonder aangenaam om van een terrasje
(!) te genieten en lange trektochten te ondernemen in de ongerepte
natuur.
De wegen zijn nogal modderig in het regenseizoen en op
sommige plaatsen moet je opletten voor bloedzuigers, maar dat laat
je niet weerhouden om telkens opnieuw de wandelschoenen aan te
knopen voor weer maar eens een nieuwe avontuurlijke
ontdekkingstocht...
Ik verbleef in 'Gem's Lodge', bij Jaman en zijn
vrouw Sumi. Schitterende mensen zijn het, waren er zo maar meer.
Ze hebben de lodge met eigen handen gebouwd en verbouwd en nu kunnen
er kleine groepen logeren.
Er is ook een aparte hut voor 'honeymooners'
of gewoon voor overstresste mensen, die even van de wereld afgesloten
willen leven.
's Nachts hoor je alleen de ontspannende geluiden uit
de jungle, de stilte overheerst en garandeert een zalige
nachtrust...
De sanitaire voorzieningen zijn primitief, maar er zijn
twee douches geïnstalleerd en er is een westers zittoilet naast het
lokale hurktoilet.
de Lodge
Sumi is een echte keukenprinses. Ze tovert de
lekkerste gerechten op tafel, om je vingers van af te likken. Elke
dag verschillende verse jungle-groenten, zelfs de vegetariërs
blijven niet op hun honger zitten... Bovendien is de ananas en de
rijst van Bario wereldbefaamd, door Japanners zelfs als de beste ter
wereld genoemd.
Een verblijf bij Jaman, overigens een uitmuntend
verteller en ervaren gids, en Sumi is dan ook een echte aanrader
voor iedereen die zich tot de zuivere natuur en oorspronkelijke
levensstijl aangetrokken voelt.
Bario zien...en sterven... Een echte hemel op aarde....
email :
gems_lodge@yahoo.com
Gerawat Gala : 0060 19 8553546
Bario public phone : 0060 85 791056
